Watermaker Bakımı ve Kışlama (Pickling): Adım Adım Rehber

Watermaker Bakımı Neden Bu Kadar Önemli?

Bir water maker, deniz suyundaki tuzu, organik maddeleri ve mikroorganizmaları sürekli olarak süzer. Bu süzme işleminin bedelini en çok ön filtreler ve membran öder. Bakımı ihmal edilen bir sistemde önce üretim debisi düşer, ardından ürün suyunun tuzluluğu yükselir ve sonunda membran tamamen değiştirilmek zorunda kalır. Membran, watermaker’ın en pahalı sarf parçasıdır; düzenli bakım onu yıllarca korur.

İyi haber şu ki watermaker bakımı karmaşık değildir. Doğru takvimi uygulamak ve birkaç temel kurala uymak, sistemin sezon boyunca sorunsuz çalışması için yeterlidir.

Watermaker Bakım Takvimi

Ön Filtre Değişimi

Ön filtreler membranın ilk savunma hattıdır. Kartuşlar dolduğunda filtre giriş ve çıkışı arasındaki basınç farkı artar, besleme debisi düşer. Filtre kirliyken çalışmaya devam etmek, yüksek basınç pompasının susuz kalmasına (kavitasyon) ve hasar görmesine yol açabilir.

1. Sistemi kapatın ve deniz suyu vanasını kapatın.
2. Filtre kabını (housing) açın; içindeki suyun dökülebileceğini unutmayın.
3. Eski kartuşu çıkarın, kabı tatlı suyla durulayın, conta (o-ring) durumunu kontrol edin.
4. Yeni kartuşu yerleştirin; contayı hafifçe silikon gresle yağlayın.
5. Kabı kapatın, vanayı açın ve sistemi düşük basınçta çalıştırarak havayı alın.

Kartuş seçimi ve ölçüleri için su yapıcı filtresi ve pompası rehberimize, stoktaki ürünler için deniz suyu ön filtreleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Tatlı Su Yıkama (Flush)

Watermaker durduğunda membranın içinde kalan deniz suyu birkaç gün içinde bakteri üremesine ve biyolojik kirlenmeye (biofouling) neden olur. Bunu önlemek için sistem, ürettiği tatlı suyun bir kısmıyla yıkanır. Çoğu sistemde bu işlem için bir yıkama vanası ve karbon filtre bulunur.

Genel kural olarak sistem birkaç gün çalışmayacaksa yıkama yapılır; yıkama, sıcak havalarda daha sık tekrarlanmalıdır. Sistem 15 günden uzun süre kullanılmayacaksa yıkama yetmez, kışlama gerekir.

Watermaker Kışlama (Pickling) Adım Adım

Kışlama, membranın uzun süre kullanılmayacağı dönemlerde koruyucu bir kimyasal çözeltiyle doldurulmasıdır. Bu çözelti bakteri üremesini ve membranın kurumasını önler. Seamar sistemlerinde su yapıcı 15 günden fazla çalışmayacaksa water maker kışlama kimyasalı kullanılması önerilir.

1. Sistemi tatlı su ile yıkayın: Önce membranı karbon filtreden geçmiş tatlı suyla yıkayarak deniz suyunu uzaklaştırın.
2. Çözeltiyi hazırlayın: Kışlama kimyasalını üreticinin belirttiği oranda klorsuz tatlı suyla temiz bir kovada karıştırın.
3. Emişi kovaya alın: Besleme hattını deniz suyu girişinden ayırıp kovaya yönlendirin.
4. Düşük basınçta dolaştırın: Basınç ayar vanası tamamen açıkken (yüksek basınç yokken) pompayı çalıştırın; çözeltinin sistemi doldurduğunu konsantre hattından renk ve kokudan anlayabilirsiniz.
5. Sistemi kapatın: Çözelti sistem içinde kalacak şekilde vanaları kapatın.
6. Etiketleyin: Kontrol panelinin yanına kışlama tarihini ve “ilk çalıştırmada ürün suyunu tanka almayın” notunu yazın.

Sezon başında sistemi açarken önce kimyasalı deniz suyuyla tamamen atın; ilk çalıştırmada üretilen suyu tanka göndermeyin.

Membran Temizliği Ne Zaman Gerekir?

Aynı basınç ve su sıcaklığında üretim debisi belirgin şekilde düşmüşse veya ürün suyunun tuzluluğu yükselmişse membran kirlenmiş olabilir. Kireçlenme gibi inorganik kirlilik asidik, organik ve biyolojik kirlilik bazik temizlik kimyasallarıyla giderilir. Temizlik sonrasında da performans geri gelmiyorsa membran değişimi gerekir; bu konuyu su yapıcı membranı ne zaman değişir yazımızda ayrıntılı anlattık. Temizlik için membran temizleme kimyasalı kullanılır.

Sık Yapılan Bakım Hataları

• Liman içinde veya yakıt lekesi olan suda sistemi çalıştırmak
• Kirli filtreyle çalışmaya devam etmek
• Klorlu şebeke suyuyla doğrudan yıkama yapmak
• Sezon sonunda kışlama yapmadan tekneyi bırakmak
• Basınç ayar vanasını kapalıyken sistemi çalıştırmaya başlamak

Bakım veya kışlamayı kendiniz yapmak istemezseniz, AQUA TURCO teknik ekibi Marmara, Ege ve Akdeniz marinalarında yerinde water maker servis ve bakım hizmeti verir.

Sezon Açılışı: Kışlamadan Sonra İlk Çalıştırma

Kışlama kimyasalıyla korunmuş bir water maker’ı sezon başında doğrudan çalıştırıp suyu tanka göndermek hatalıdır. Doğru açılış sırası şöyledir:

1. Görsel kontrol: Hortumlarda çatlak, kelepçelerde gevşeklik, bağlantılarda kristalleşmiş tuz izi olup olmadığına bakın.
2. Filtreleri yenileyin: Kış boyunca bekleyen kartuşlar bakteri barındırabilir; sezona yeni kartuşla başlayın.
3. Deniz suyu vanasını açın: Teknenin temiz, açık bir suda olduğundan emin olun.
4. Basınçsız yıkama: Basınç ayar vanası tamamen açıkken sistemi çalıştırın; kışlama kimyasalının konsantre hattından tamamen atılmasını bekleyin.
5. Kademeli basınç: Basıncı yavaşça çalışma değerine getirin; ani basınç artışı membrana zarar verebilir.
6. Kalite kontrolü: Tuzluluk değeri normal aralığa inene kadar ürün suyunu tanka göndermeyin.
7. Değerleri kaydedin: Basınç, ürün debisi ve su sıcaklığını not edin; sezon içi karşılaştırma için referans olur.

Bakım Defteri Tutmanın Önemi

Water maker’ın performansındaki yavaş değişimleri fark etmenin en etkili yolu düzenli kayıt tutmaktır. Her çalıştırmada birkaç değeri not etmek, sorunları erkenden yakalamanızı sağlar:

Bu kayıtlar, servis ekibinin uzaktan teşhis koymasını da kolaylaştırır. Bize ulaştığınızda son birkaç kaydı paylaşmanız, sorunun çoğu zaman telefonda çözülmesini sağlar.

Pompa ve Elektrik Bakımı

Yüksek basınç pompası water maker’ın en çok zorlanan parçasıdır. Yıllık genel bakımda pompa contaları ve valfleri kontrol edilmeli, gerekiyorsa değiştirilmelidir. Pompa gövdesinden su sızıntısı, normalden yüksek ses veya basınç dalgalanması görülürse sistemi çalıştırmaya devam etmeyin.

Elektrik tarafında motor bağlantıları, kontrol paneli kabloları ve sensör soketleri nem ve tuz nedeniyle oksitlenebilir. Sezon başında bağlantıları kontrol etmek, temizlemek ve gerekirse deniz ortamına uygun koruyucu sprey uygulamak arızaların önemli bir kısmını önler. Pompalar ve diğer parçalar hakkında ayrıntılı bilgi için su yapıcı filtresi ve pompası rehberimize bakabilirsiniz.

Bakımı Kendiniz mi Yapmalısınız, Servis mi Çağırmalısınız?

Filtre değişimi, tatlı su yıkaması ve süzgeç temizliği gibi rutin işleri tekne sahibi veya kaptan kolayca yapabilir. Kışlama işlemi de bu rehberdeki adımlar izlenerek yapılabilir. Ancak aşağıdaki durumlarda profesyonel servis önerilir:

• Membran temizliği veya değişimi gerekiyorsa
• Pompa conta seti değişecekse
• Basınç veya tuzluluk değerleri açıklanamayan şekilde değiştiyse
• Elektrik veya kontrol paneli arızası varsa
• Sistem uzun süre kışlamasız bekletildiyse

Sezon kapanışında kışlama ve sezon açılışında devreye alma hizmetini teknenizin bulunduğu marinada yapıyoruz. Membranla ilgili belirtileri su yapıcı membranı ne zaman değişir yazımızda ayrıntılı ele aldık.